Algengar spurningar

Hér má finna svör við algengustu spurningum viðskiptavina Hugverkastofunnar.

Leit

Allt samið mál í ræðu og riti. Það skiptir engu á hvern hátt og í hvaða formi verkið birtist. Dæmi eru

Bókmenntir eins og skáldsögur, ljóð, leikrit og blaðagreinar

Tölvukóði og gagnagrunnar

Leiksviðsverk

Tónsmíðar

Byggingarlist, kort og tækniteikningar

Listaverk eins og málverk, teikningar, ljósmyndir og höggmyndir

Kvikmyndir

Nytjalist

Dansverk

Skissur og þrívíddarverk sem tengjast landafræði, svæðislýsingum, arkitektúr og vísindum

Auglýsingar

Bæklingar, kynningarefni og handbækur

Höfundaréttur er ekki skráður sérstaklega hérlendis en verður til um leið og verk er komið í skynjunarhæft form.
Höfundaréttur er réttur sem skapast við birtingu verks. Um réttinn gilda höfundalög og almennt er ekki hægt að skrá réttinn sérstaklega. Einstaka ríki bjóða þó upp á það. Það eru ekki aðeins listaverk, bókmennta- og kvikmyndaverk sem eru vernduð af höfundarétti heldur á þetta verndarform einnig við um tölvuforrit, byggingarlist, nytjalist, teikningar, líkön o.fl. Höfundaréttur getur því tekið til hluta vöru sem einnig er vernduð með öðrum hætti, s.s. snjallsíma, sem hefur iðulega að geyma öll verndarform.
Sanna birtingu
Gott er að halda utan um birtingu á höfundaréttarvörðu efni til sönnunar seinna meir.

Nota © merki
Þó að höfundaréttarmerkið © veiti enga lagalega vernd þá getur það ásamt nafni höfundaréttarhafa sýnt á skýran hátt að efnið sé höfundaréttarvarið og hver eigandi þess sé.

Halda úti hugverkaskrá
Til að hafa góða yfirsýn yfir hugverk fyrirtækis getur reynst vel að halda úti hugverkaskrá þar sem öll hugverk eru listuð upp og skýrt hvernig þau eru varin, hvar þau eru varin og hve lengi sú vernd varir. –

Höfundaréttargagnagrunnar
Með því að notast við höfundaréttargagnagrunna er hægt að sanna eignarhald og koma í veg fyrir ágreining um höfund verks. i-Depot gagnagrunnur Hugverkastofu Benelúxlandanna (BOIP) er dæmi um slíkan gagnagrunn. Tímastimpill gagnagrunnsins getur vegið þungt í að sanna eignarhald á höfundaréttarvörðu efni fyrir dómstólum.
Höfundaréttur á Íslandi helst þangað til 70 ár eru liðin frá næstu áramótum eftir andlát þess höfundar sem lengst lifir.
Menningar- og viðskiptaráðuneytið fer með höfundaréttarmálefni og stjórnsýslu vegna hagsmunamála rétthafa höfunda, flytjenda, útgefenda, framleiðenda, fjölmiðla og samtaka þeirra. Ráðuneytið fer með aðild Íslands að alþjóðlegum samningum á sviði höfundaréttar í umboði utanríkisráðuneytisins og tekur þátt í alþjóðlegu samstarfi á vegum alþjóðahugverkastofnunarinnar WIPO auk þess að taka þátt í samstarfi norræna ráðuneyta og starfi sérfræðingahópa á vegum Evrópusambandsins og EFTA um hugverkaréttarmálefni.
Höfundaréttur veitir höfundi verksins ákveðin réttindi:

Rétturinn til birtingar (birtingaréttur). Með því að birta hugverkið ertu að dreifa því til almennings.

Rétturinn til gera eintök af verkum sínum (oft nefnt fylgiréttur eða réttur til eintakagerðar).

Sæmdarréttur, en hann felur í sér að skylt er að geta nafns höfundar í hvert skipti sem verkið er birt. Ekki er hægt að afsala sér sæmdarrétti.

Sem höfundur verks getur þú einnig framselt réttindi þín til annarra og þannig skapað tekjulind. Hinsvegar getur þú ekki afsalað þér sæmdarrétti.